The Passion of the Christ: een historische film over Jezus is onmogelijk

Etienne Vermeersch
Free photo - Jezus aan het kruis

Gibson baseert zich op de vier evangeliën, maar die spreken elkaar tegen'.

The Passion of the Christ zou een "onhistorische" film zijn, zo vinden de belangrijke religieuze groeperingen in dit land. "Natuurlijk is het een onhistorische film", reageert moraalfilosoof en bijbelkenner Etienne Vermeesch. "Ik zou dat ook zeggen, maar het verschil is dat de religieuzen ervan uitgaan dat de bijbel historische gegevens over Jezus bevat en dat is niet zo. Je kunt gewoon geen historische film over het leven van Jezus maken. Daarvoor zijn er veel te weinig gegevens over hem. Dit is zelfs geen dogmatische film, dit is pure fictie. De enige goede film die er ooit over het leven van Jezus gemaakt is, is Il vangelo secondo Matteo van Pasolini . Die zegt het: het evangelie zoals het vertelt, niet de historische waarheid want dat kan niet.

"Gibson baseert zich op de vier evangelies voor deze film en die zijn onderling al contradictorisch. Hoe kun je dan historisch te werk gaan? Zo is Jezus volgens Johannes de namiddag voor Pasen gestorven en volgens de andere drie op Pasen zelf. In de film moet je dan toch kiezen: laat je Jezus zien die een laatste avondmaal met Paaslam eet, of laat je hem sterven terwijl er overal lammeren geslacht worden? Nu, het is sowieso twijfelachtig dat Jezus in de paastijd gestorven is. Het is ondenkbaar dat de Romeinen op zo'n belangrijke feestdag een kruisiging zouden uitvoeren. De datum is eerder symbolisch gekozen om Jezus te kunnen associëren met het lam dat geofferd wordt.

"Het enige dat je zo goed als zeker weet over Jezus is dat hij een man was die rondtrok, predikte en een zeker charisma had. Niet zo groot als dat van Jomanda nu bijvoorbeeld, maar toch groot genoeg om een tiental volgelingen te verkrijgen die ook na zijn dood in zijn wederopstanding blijven geloven. Ik ga er ook nog van uit dat Jezus aan het kruis gestorven is. We kennen de kruisiging vanuit andere bronnen. Bovendien is het christendom gebaseerd op de verrijzenis van iemand die een smartelijke dood gestorven is. Het lijkt mij dus waarschijnlijk dat het om een kruisiging ging."

Hoewel The Passion overal verguisd wordt om de hoeveelheid geweld die erin voorkomt, lijkt het Vermeersch dat Jezus in het echt nog veel meer moet hebben afgezien. "Of hij gefolterd is daar weten we niks over, maar als de kruisiging zo gebeurd is zoals er in de bijbel staat dan is hij er nog gemakkelijk van af gekomen. Volgens de bijbel duurde Jezus' kruisiging immers maar een paar uur, terwijl de meeste kruisigingen dagen duurden. Het slachtoffer hing ook niet echt aan een boom of paal: er was een klein blokje waarop hij zat. Als iemand echt hangt dan verlammen zijn borstspieren na een tijd en verstikt hij. Terwijl dat niet de bedoeling is."