Wanneer en door wie zijn de evangeliën geschreven?

Etienne Vermeersch
Wikimedia Commons - Holy Bible

Er bestaat geen volstrekte zekerheid over de vraag wanneer de vier kanonieke evangeliën werden geschreven, maar de meerderheid van de specialisten gaat wel ongeveer in de volgende richting.

De evangeliën werden door onbekende auteurs geschreven: de namen die ze gekregen hebben, zeggen niets over de oorspronkelijke auteurs, met uitzondering van Lucas, waarvan algemeen wordt aangenomen dat hij ook de auteur is van de Handelingen van de Apostelen. Sommigen denken dat het een Lucas betreft die Paulus op zijn reizen zou hebben vergezeld, maar daar staat tegenover dat zijn opvattingen niet stroken met die van Paulus (in diens authentieke brieven). Het modern gebruik van de namen: Mattheus, Johannes... verwijst niet naar personen, maar naar de tekst zelf. Geen enkele van de auteurs van de evangeliën heeft Jezus zelf gekend (er zitten dus geen "apostelen" bij). Men neemt algemeen aan dat het evangelie van Marcus het oudste is; velen situeren de oorsprong ervan rond het jaar 70. In brede kringen wordt aangenomen dat Lucas en Mattheus het evangelie van Marcus als bron hebben gebruikt: ze moeten dus van latere datum zijn: velen situeren ze rond 80-90. Johannes is grotendeels onafhankelijk van de andere ontstaan, het bevat veel theologische verwerking en wordt daarom rond 100-110 gesitueerd. De evangeliën geven weer wat in bepaalde christelijke gemeenten gangbaar was, met hier en daar een eigen verwerking door de auteur. Als we aannemen dat Jezus rond 30 gestorven is (niemand kent het precieze jaartal), dan dateert het vroegste evangelie van ongeveer 40 jaar later.